Συνολικές προβολές σελίδας

Παρασκευή, 8 Απριλίου 2011

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ


Η οδοντιατρική περίθαλψη είναι αναγκαία για την υγεία του αλόγου. Η εξέταση των δοντιών ανά τακτά χρονικά διαστήματα από τον ιππίατρο,διόρθωση προβλημάτων και συντήρηση είναι απαραίτητα για πολλούς λόγους.
Η σωστή οδοντιατρική περίθαλψη  έχει εμφανή αποτελέσματα. Το άλογο νοιώθει ευεξία, χρησιμοποιεί την τροφή του αποτελεσματικότερα και ζεί πιο πολλά χρόνια.
Τά άλογα  στην φύση  τρέφονται βόσκωντας και τά δόντια τους προσαρμόζονται ανάλογα γιαυτόν τον σκοπό. Τά μπροστινά δόντια(τομείς) χρησιμεύουν για να κόβουν το χορτο. Τά πίσω δόντια(προγόμφιοι και γομφίοι) με τις πλατειές και ανάλογα διαμορφωμένες οδοντικές επιφάνειες με ευκολία αλέθουν την τροφή σε  πολτό πρίν την κατάποση.
Τά άλογα  έχουν δύο είδη δοντιών κατά την διάρκεια της ζωής τους. Τά νεογιλά(τά πρώτα δόντια πού αποκτά το πουλάρι) και τά μόνιμα δόντια. Οι πρώτοι νεογιλοί τομείς μπορεί να φυτρώσουν πρίν να γεννηθεί το πουλάρι. Οι τελευταίοι νεογιλοί φυτρώνουν όταν το άλογο είναι περίπου 8 μηνων. Μόνο οι τομείς και οί 3 προγόμφιοι (τά 3 μπροστινά δόντια από κάθε πλευρά: αριστερά πάνω-δεξιά πάνω-δεξιά κάτω-αριστερά κάτω) έχουν νεογιλά, πού είναι πρόδρομα των μονίμων δοντιών. Αυτά τά νεογιλά αρχίζουν να αντικαθιστώναται με μόνιμα στην ηλικία των 2 χρόνων.
Στη ηλικία των 5 χρονών  όλα τά δόντια είναι μόνιμα,τά οποία μπορεί να είναι μέχρι 44. Ένα ενήλικο άλογο μπορεί να μην έχει κυνόδοντες.
Πρέπει να γνωρίζουμε ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές όταν εκφύονται τά δόντια από ζώο σε ζώο και μεταξύ των φυλών.
Εκφυση νεογιλών
1οι τομείς(κεντρικοί)   γέννηση με 1η εβδομάδα
2οι τομείς(μεσοι)         4-6 εβδομάδες
3οι τομείς(ακραίοι)      6-9 μήνες
1οι,2οι,3οι προγόμφιοι   γέννηση με πρώτες 2 εβδομάδες.
Εκφυση μονίμων
1οι τομείς        2 χρόνια
2οι τομείς        3 χρόνια
3οι τομείς        4 χρόνια
Κυνόδοντες    4-5 χρόνια
Λυκόδοντα(wolf teeth)    5-6 μήνες
2οι προγόμφιοι                   2 χρόνια
3οι προγόμφιοι                   3 χρόνια
4οι προγόμφιοι                   4 χρόνια
1οι γομφίοι                          9-12 μήνες
2οι γόμφίοι                          2 χρόνια
3οι γομφίοι                          3-4 χρόνια              (οι γομφίοι είναι πίσω από τους προγομφίους.Συνολικά τά πίσω δόντια σε κάθε πλευρά είναι 6-7,εάν υπάρχει το λυκόδοντο.)
Συνήθη προβλήματα στα δόντια
1.οδοντικές ακίδες που δημιουργούνται στα πίσω δόντια και προκαλούν πληγές στα ούλα και την γλώσσα.
2.παραμένοντα νεογιλά.
3.ενόχληση πού προκαλείται  απότην στομίδα  στο  λυκόδοντο.
4.άγκιστρα στα πίσω δόντια(σαν μεγάλες οδοντικές ακίδες)
5.μεγάλοι και μυτεροί κυνόδοντες πού εμποδίζουν την εύκολη είσοδο και έξοδο της στομίδος.
6.χαμένα ή σπασμένα δόντια.
7.μή καλή επαφή των κάτω με τά πάνω δόντια.
8.υπερβολικά φθαρμένα δόντια.
9.αφύσικα μεγάλα δόντια
10.δόντια ή ούλα προσβεβλημένα από μικρόβια.
11.κακή επαφή ή θέση των δοντιών λόγω τραυματισμού ή κληρονομικότητος.
12.περιοδοντίτις.
Αλογα με προβλήματα στα δόντια μπορεί να παρουσιάζουν εμφανή συμπτώματα όπως πόνο ή ερεθισμό ή να μην παρουσιάζουν καθόλου συμπτώματα διότι συμβιβάζονται με την ενόχληση πού δημιουργεί το πρόβλημα.
Ενδείξεις των οδοντικών προβλημάτων
1.απώλεια τροφής από το στόμα όταν τρώει,δυσκολία κατά την μάσηση ή υπερβολική έκκριση σάλιου.
2.απώλεια σωματικού βάρους.
3.ύπαρξη άπεπτων τροφών στα κόπρια.
4.κινήσεις της κεφαλής πανω-κάτω,δάγκωμα ή μασηση της στομίδος.
5.κακή απόδοση,αδυναμία να στρίψει ή να σταματήσει,ανορθώσεις.
6.άσχημη μυρωδιά από το στόμα ή τά ρουθούνια, ίχνη αίματος στο στόμα.
7.έκκριμα από την μύτη ή φλεγμονή καί διόγκωση στις σιαγόνες ή το κεφάλι.
Η εξέταση του στόματος είναι απαραίτητο κομμάτι της ετήσιας εξέτασης του αλόγου.Κατά την εξέταση του στόματος μπορεί να γίνει και προληπτική οδοντιατρική,όπως αφαίρεση οδοντικών ακίδων και εξομάλυνση οδοντικών επιφανειών όπου χρειάζεται.Κατά την ετήσια εξέταση μπορεί να ανευρεθούν προβλήματα πού χρειάζεται να διορθωθούν.
Η διατροφή του αλόγου επιρεάζει τον βαθμό τριβής των δοντιών.Οι μαλακές τροφές χρειάζονται λιγότερο μάσημα και επιτρέπουν στα δόντια να γίνουν πιο μακρυά ή να τριφτούν άνισα.
Επειδή η κάτω σιαγόνα είναι πιο στενή από την επάνω καί το άλογο αλέθει την τροφή με πλάγιες κινήσεις δημιουργούνται οδοντικές ακίδες στις πλευρές των δοντιών για τά πάνω δόντια στην έξω πλευρά(προς τά ούλα) και για τά κάτω στην έσω πλευρά(προς την γλώσσα).
Όταν τά πίσω δόντια(εδικά οί προγόμφιοι) δεν εφάπτονται σωστά δημιουργούνται τά άγκιστρα πού εάν δεν διαγνωσθούν έγκαιρα μεγαλώνουν τόσο πού μπορεί να τρυπήσουν την μαλακή ή την σκληρή υπερώα.Τά άγκιστρα πρέπει να  αφαιρεθούν με την οδοντική ράσπα ή με ειδικό οδοντικό τριβείο.
Η ανώμαλη τριβή δημιουργεί  κυματιστές οδοντικές επιφάνειες.Αυτό συναντάται συνήθως στα μεσήλικα και γηραιότερα άλογα. Διορθώνεται με κατάλληλο ράσπιμα των οδοντικών επιφανειών.
Τά λυκόδοντα είναι πολύ μικρά δόντια με κοντές ρίζες  και βρίσκονται μπροστά από τον δεύτερο προγόμφιο.Δέν δημιουργούν πάντα πρόβλημα δηλαδή πόνο ή παρενόχληση της στομίδος.Οταν συμβεί αυτό πρέπει να γίνει εξαγωγή.
Η ηλικία παίζει ρόλο στην συχνότητα για την φροντίδα των δοντιών.
Στην ηλικία των 2 και 3 χρόνων χρειάζονται εμπεριστατωμένο έλεγχο για οδοντικές ακίδες πού πρέπει να αφαιρεθούν καί παραμένοντες νεογιλοί πού αφαιρούνται αναλόγως.Ετσι διευκολύνουμε την πρόσληψη της τροφής και την ευεξία του αλόγου.
Από τά 2-5 χρόνια οί εξετάσεις στα δόντια πρέπει να είναι συχνότερες.Τά νεογιλά δόντια είναι πιο τρυφερά και δημιουργούνται ακίδες συχνότερα.Κατά το διάστημα αυτό 24 δόντια πέφτουν και αντικαθίστανται με μόνιμα ενώ υπάρχει δυνατότητα 12-20 δόντια να αντικατασταθούν ταυτόχρονα. Γιαυτό οι εξετάσεις αυτές πρέπει να γίνονται  κάθε 6 μήνες..Ακόμα όμως και τότε μπορεί το άλογο να αντιμετωπίζει ενοχλήσεις.
Τά ενήλικα άλογα πρέπει να εξετάζονται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο ασχέτως ύπαρξης εμφανών προβλημάτων. Με αυτό το πρόγραμμα προσπαθούμε να διατηρήσουμε ομαλές τις οδοντικές επιφάνειες μέχρι τά 20+ χρόνια.
Εάν το άλογο αρχίζει να συμπεριφέρεται μη φυσιολογικά θα πρέπει να σκεφτούμε μήπως υπάρχει προβλημα στα δόντια.
Τά λυκόδοντα συνήθως αφαιρούνται στα αθλητικά άλογα για την πρόληψη εμφάνισης πόνου.
Η χρήση ηρεμιστικών,τοπικών ανασθητικών και παυσίπονων βοηθουν το άλογο να είναι ήρεμο στις διορθωτικές επεμβάσεις.
Εάν κάποιο δόντι είναι χαλαρό ίσως πρέπει να βγεί.Ετσι προλαμβάνουμε την δημιουργία μόλυνσης ή άλλων προβλημάτων.
Οί κυνόδοντες συνήθως λιμάρονται για να μην παρενοχλούν την στομίδα.Μέ αυτό τον τρόπο ελλατώνουμε την πιθανότητα τραυματισμού του αλόγου και του ανθρώπου.
Είναι σημαντικό τά προβλήματα των δοντιών να αντιμετωπίζονται νωρίς.
Τά γηραιά άλογα πρέπει να εξετάζονται μία φορά τον χρόνο τουλάχιστον.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου